Το Μπούρτζι, ο Εμπειρίκος και η Χατζηλαζάρου

Όταν η ιστορία του μνημείου συναντά την ιστορία ενός έρωτα

Στην είσοδο του ιστορικού λιμανιού του Ναυπλίου, πάνω στη βραχονησίδα των Αγίων Θεοδώρων, το Μπούρτζι στέκει αιώνες τώρα ως αδιάψευστος μάρτυρας της ιστορίας της πόλης. Το θαλάσσιο φρούριο, άρρηκτα δεμένο με την οχύρωση και την ιστορική εξέλιξη του Ναυπλίου, αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα μνημεία του αργολικού τοπίου.

Όμως κάθε μνημείο δεν αποτελεί μόνο αρχιτεκτονικό κατάλοιπο. Είναι και φορέας μνήμης. Στις ιστορικές του στρώσεις προστίθενται οι άνθρωποι που το αντίκρισαν, οι στιγμές που έζησαν κοντά του, οι ιστορίες που με τον χρόνο πέρασαν από την πραγματικότητα στη μνήμη.

Μια τέτοια ιστορία συνδέει το Μπούρτζι με δύο σημαντικές μορφές της νεοελληνικής ποίησης: τον Ανδρέα Εμπειρίκο και τη Μάτση Χατζηλαζάρου.

Το 1940, το Ναύπλιο αποτέλεσε τον προορισμό του γαμήλιου ταξιδιού τους. Η Ακροναυπλία, το Παλαμήδι, η παλιά πόλη, η θάλασσα και το Μπούρτζι έγιναν τότε μέρος μιας προσωπικής ιστορίας που, μέσα από ποιήματα, επιστολές, φωτογραφίες και μαρτυρίες, απέκτησε τη δική της θέση στη νεοελληνική λογοτεχνική μνήμη.

Ο Εμπειρίκος υπήρξε μία από τις σημαντικότερες μορφές της ελληνικής πρωτοπορίας και ο εισηγητής του υπερρεαλισμού στην Ελλάδα. Η ποιητική του γραφή, με την ελευθερία του ονείρου, της επιθυμίας και του ασυνείδητου, άνοιξε νέους δρόμους στη νεοελληνική λογοτεχνία.

Η «Υψικάμινος», το πρωτοποριακό ποιητικό του έργο, και ο «Μεγάλος Ανατολικός», το μνημειώδες μυθιστορηματικό του εγχείρημα, αποτελούν δύο από τους σημαντικότερους σταθμούς της δημιουργίας του. Από τη συμπύκνωση και την ελευθερία της υπερρεαλιστικής ποίησης έως το αχανές ταξίδι του «Μεγάλου Ανατολικού», ο Εμπειρίκος μεταμόρφωσε τη γλώσσα σε χώρο ονείρου, επιθυμίας, ελευθερίας και περιπλάνησης.

Και ίσως δεν είναι τυχαίο που ένας ποιητής τόσο βαθιά συνδεδεμένος με την έννοια του ταξιδιού βρέθηκε το 1940 στο Ναύπλιο, μαζί με τη Μάτση Χατζηλαζάρου, σε ένα ταξίδι πραγματικό, ερωτικό και δημιουργικό.

Η Χατζηλαζάρου, από την πλευρά της, υπήρξε μία από τις πιο τολμηρές γυναικείες φωνές της νεοελληνικής ποίησης και μία από τις πρώτες εκπροσώπους του υπερρεαλισμού στην Ελλάδα. Η γραφή της, βαθιά προσωπική, κινείται γύρω από τον έρωτα, την επιθυμία, την απουσία και την εσωτερική αναζήτηση.

Οι δύο ποιητές έζησαν το Ναύπλιο όχι απλώς ως επισκέπτες, αλλά ως δύο δημιουργοί στην αρχή μιας κοινής ζωής.

Έτσι, το Μπούρτζι απέκτησε μία ακόμη, άυλη ιστορική στρώση.

Δίπλα στην ιστορία της οχύρωσης, των πολέμων και των μεταβολών του μνημείου, προστέθηκε η μνήμη ενός έρωτα.

Και ίσως αυτή να είναι μία από τις βαθύτερες αξίες των μνημείων: ότι δεν διασώζουν μόνο όσα συνέβησαν μέσα στους αιώνες, αλλά και το αποτύπωμα που άφησαν οι άνθρωποι πάνω στον τόπο.

Σήμερα, η ιστορία του Εμπειρίκου και της Χατζηλαζάρου επιστρέφει στο Μπούρτζι μέσα από το θέατρο.

Η πέτρα παραμένει σιωπηλή.

Η θάλασσα εξακολουθεί να κυκλώνει τη βραχονησίδα.

Και το μνημείο, ανάμεσα στο Ναύπλιο και στον Αργολικό κόλπο, συνεχίζει να κρατά μέσα στον χρόνο τις πολλαπλές ιστορίες του.

Γιατί ένα μνημείο δεν είναι μόνο αυτό που βλέπουμε.
Είναι και όλα εκείνα που θυμάται.

ΔΙΑΣΚΕΥΗ ΧΡΗΣΤΟΣ ΔΑΝΙΗΛ, ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ ΘΟΔΩΡΗ ΓΚΟΝΗ 

ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ : Δ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΟΥ , Χ ΜΑΞΟΥΡΗ

Πληροφορίες παράστασης

3ο Φεστιβάλ Ακροναυπλίας 2026

«Η Μάτση Χατζηλαζάρου και ο Ανδρέας Εμπειρίκος στο Δίχτυ του Αναπλιού»

Θεατρικό αναλόγιο του Χρήστου Δανιήλ

Μπούρτζι Ναυπλίου
Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου 2026

 Ώρα έναρξης: 20:30

Κράτηση θέσης

Λόγω του περιορισμένου αριθμού θέσεων στον ιστορικό χώρο του Μπούρτζι, η κράτηση θέσης είναι απαραίτητη.

Οι κρατήσεις πραγματοποιούνται έως και 3 Σεπτεμβρίου 2026, μέχρι την εξάντληση των διαθέσιμων θέσεων.

Για την κράτηση αποστέλλεται email στη διεύθυνση:

akronafpliafest@gmail.com

Στο email θα πρέπει να αναφέρονται:

• Ονοματεπώνυμο
• Αριθμός ατόμων (έως 2 άτομα)
• Τηλέφωνο επικοινωνίας

Η κράτηση θεωρείται ολοκληρωμένη μόνο μετά την επιβεβαίωσή της μέσω email.

Μετάβαση στο Μπούρτζι

Η πρόσβαση στο Μπούρτζι πραγματοποιείται με καραβάκι από την προκυμαία του Ναυπλίου.

Το εισιτήριο για τη θαλάσσια μεταφορά προς και από το Μπούρτζι καταβάλλεται ξεχωριστά στην προκυμαία, πριν από την επιβίβαση.

Οι θεατές παρακαλούνται να βρίσκονται στην προκυμαία του Ναυπλίου έως τις 19:15, ώστε να πραγματοποιηθεί έγκαιρα η επιβίβαση και η μετάβαση στο Μπούρτζι.

Από την προκυμαία στο Μπούρτζι, από την ιστορία στη μνήμη, από τη μνήμη στην ποίηση.

Γιατί κάποτε δύο ποιητές πέρασαν απέναντι.

Και σήμερα, μέσα από το θέατρο, η ιστορία τους επιστρέφει στον ίδιο τόπο.