Μνημεία & Μουσεία

Στο νότιο άκρο του οικισμού βρίσκεται ο φραγκοβυζαντινός ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου, ένα από τα σπουδαιότερα μεσαιωνικά μνημεία του ελλαδικού χώρου. Το ζήτημα της ίδρυσης και χρονολόγησής του βρίσκεται εδώ και δεκαετίες στο επίκεντρο της αρχαιολογικής έρευνας.

Η εκκλησία, που είναι γνωστή ως «Αγία Σωτήρα», βρίσκεται σε κατάφυτη περιοχή του αργολικού κάμπου, στο δρόμο από το Χώνικα (σημ. Νέο Ηραίο) προς το Ανυφί.

Η Παλαιά Μονή Ταλαντίου βρίσκεται στα νοτιοανατολικά του Αραχναίου και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της περιοχής. Το καθολικό θα ήταν αφιερωμένο στους Ταξιάρχες, την Παναγία και τον άγιο Βλάσιο, ενώ το παρεκκλήσι στην αγία Μαρίνα.

Η μονή της Παναγίας είναι χτισμένη στην ανατολική πλαγιά του Λόφου Λάρισα του Άργους. Ονομάζεται Κατακεκρυμμένη επειδή, σύμφωνα με την παράδοση, στη θέση αυτή, μέσα στο βράχο, εντοπίστηκε η εικόνα της Παναγίας. Είναι επίσης γνωστή και ως «Πορτοκαλούσα» εξαιτίας ενός παλαιού εθίμου των Αργείων να πετούν πορτοκάλια σε νεόνυμφα ζευγάρια κατά την ημέρα εορτασμού της μονής (21 Νοεμβρίου).

Στην κορυφή του χαμηλού λόφου της Ασπίδας (Δειράδα) είναι χτισμένος ο ναός του Προφήτη Ηλία. Πρόκειται για μικρών διαστάσεων μονόχωρο ξυλόστεγο ναό, ο οποίος στα ανατολικά φέρει μικρή, ημικυκλική αψίδα.

Η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου βρίσκεται στο κέντρο του οικισμού. Στο πλαίσιο αντιμετώπισης των φθορών που παρουσίαζε το κωδωνοστάσιο, το 2004 πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες εργασίες αποκατάστασής του.

Η Μονή Μεταμόρφωσης του Σωτήρος βρίσκεται σε ερημική τοποθεσία, 3 χλμ. περίπου από το χωριό Τσέλο (σημ. Αγία Παρασκευή) και νοτιοδυτικά της Ασίνης, με θέα προς τον όρμο της Καραθώνας. Το μοναστήρι βρισκόταν σε λειτουργία έως το 1834.

Κοντά στον οικισμό της Νέας Επιδαύρου, σε μια ερημική παραλία με πεύκα και ελαιόδεντρα, βρίσκεται η διαλυμένη μονή της Πολεμάρχας. Ιδρυτής της μονής υπήρξε ένας μοναχός που ονομαζόταν Αντώνιος. Εκεί τον ακολούθησαν δυο νεότεροι μοναχοί, ο Νήφων (μετέπειτα Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως) και ο Ιωσήφ. Σύμφωνα με την παράδοση, μόνοι τους έφτιαξαν τον πρώτο πυρήνα της μονής γύρω στο 1400. Η μονή έφτασε σε ακμή τις επόμενες δεκαετίες με τη βοήθεια του Πατριάρχη Νήφωνα, οι αλλεπάλληλες όμως πειρατικές επιδρομές ανάγκασαν τους μοναχούς να εγκαταλείψουν την Πολεμάρχα και να αποσυρθούν στη μονή Καλαμίου, στην ενδοχώρα της Επιδαυρίας. Έκτοτε η μονή δεν ξαναλειτούργησε.

Ο ναός της Κοίμησης στο Νέο Ηραίο είναι ένα από τα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία της Αργολίδας. Ανήκει στον τύπο του σύνθετου τετρακιόνιου εγγεγραμμένου σταυροειδούς ναού με τρούλλο. Ο ναός έχει όλα τα χαρακτηριστικά των σημαντικών μεσοβυζαντινών ναών της Αργολίδας (καθολικό Αγίας Μονής Ναυπλίου, Κοίμηση Αγίας Τριάδας, Παναγία Άργους).

Η μονή είναι χτισμένη στην απότομη χαράδρα του Ράδου. Πρόκειται για τριώροφο μοναστικό σύμπλεγμα αποτελούμενο από κελλιά και χώρους που πλαισιώνουν το καθολικό και είναι προσαρμοσμένο στις κοιλότητες του απότομου φυσικού βράχου που δεσπόζει της κοιλάδας.

Στο βόρειο τμήμα των Ιρίων σώζεται ο ναός του Αγίου Νικολάου και πλησίον του τα κατάλοιπα ενός πύργου.

Ο ναός του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου βρίσκεται λίγο πιο έξω από το Ναύπλιο, στο χαμηλό λόφο απέναντι από τον οικισμό των Λευκακίων. Είναι χτισμένος τα ερείπια αρχαίου οικοδομήματος.

Ο ναός βρίσκεται γύρω στα 300 μ. δυτικά του Λιγουριού, στην είσοδο του οικισμού. Ακολουθεί τον αρχιτεκτονικό τύπο του απλού τετρακιόνιου σταυροειδούς εγγεγραμμένου, με κίονες και κιονόκρανα προερχόμενα από τις αρχαιότητες της περιοχής, στοιχείο που το συναντούμε σε πολλούς ναούς του Λιγουριού και της ευρύτερης περιοχής του.

Σε κεντρικό σημείο του οικισμού βρίσκεται η σημαντική βυζαντινή εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Ελεήμονα. Ο ναός ακολουθεί τον αρχιτεκτονικό τύπο του απλού δικιόνιου σταυροειδούς εγγεγραμμένου με μία τρίπλευρή αψίδα εξέχουσα ανατολικά και νάρθηκα στα δυτικά. Μαΐστορας του ναού ήταν ο Θεοφύλακτος από την Κέα, που μας είναι γνωστός από σπάνια εγχάρακτη επίκληση στην εξωτερική πλευρά της βόρειας θύρας.

Ο ναός βρίσκεται νοτίως του δρόμου που οδηγεί προς τη Νέα Επίδαυρο και χρονολογείται στο β΄ μισό του 11^ου ή στις αρχές του 12^ου αι. Ανήκει στον αρχιτεκτονικό τύπο του απλού δίστυλου σταυροειδούς εγγεγραμμένου με τρεις τρίπλευρες αψίδες στα ανατολικά.