Ι. Ναός Αγίου Ιωάννη, Αλέα
Στο ορεινό χωριό Αλέα, ο Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου αποτελεί το κεντρικό εκκλησιαστικό μνημείο του οικισμού και λειτουργεί ως ιστορικός πυρήνας της τοπικής κοινότητας.Ο ναός ανήκει στον τύπο των μικρών επαρχιακών ναών της ορεινής και ημιορεινής Αργολίδας και εντάσσεται στην ευρύτερη μεταβυζαντινή οικοδομική παράδοση της περιοχής. Πρόκειται για απλό, κατά κανόνα μονόχωρο καμαροσκέπαστο κτίσμα με λιθόκτιστη κατασκευή από τοπική αργολιθοδομή, χαρακτηριστική της λαϊκής ναοδομίας της ύστερης οθωμανικής περιόδου. Η μορφολογία του μνημείου, όπως προκύπτει από τα σωζόμενα αρχιτεκτονικά του στοιχεία, δεν εμφανίζει τα τυπικά γνωρίσματα της μεσοβυζαντινής εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής, όπως το πλινθοπερίκλειστο σύστημα, τον τρούλο ή τον σύνθετο σταυροειδή εγγεγραμμένο τύπο.
Η αρχιτεκτονική απλότητα, η περιορισμένη κλίμακα και η λειτουργική οργάνωση του χώρου παραπέμπουν σε ναό αγροτικού χαρακτήρα, ενταγμένο στο δίκτυο των μικρών ενοριακών ιδρυμάτων που αναπτύσσονται στην Αργολίδα κατά τη μεταβυζαντινή περίοδο. Στο πλαίσιο αυτό, η κατασκευή του τοποθετείται, βάσει τυπολογικών και συγκριτικών δεδομένων, στα τέλη του 17ου έως τον 18ο αιώνα μ.Χ., περίοδο έντονης οικοδομικής δραστηριότητας μικρών ναών στην περιοχή, ιδίως κατά τη μεταβατική φάση από τη Β΄ Ενετοκρατία (1685–1715) προς την ύστερη οθωμανική περίοδο.
Η τοπική παράδοση, η οποία αποδίδει την ίδρυση του ναού στον 13ο αιώνα, δεν επιβεβαιώνεται από τα διαθέσιμα αρχιτεκτονικά και μορφολογικά δεδομένα και πιθανότατα αντανακλά είτε μεταγενέστερη αναδρομική απόδοση αρχαιότητας είτε την ύπαρξη προγενέστερης λατρευτικής θέσης στον ίδιο χώρο, η οποία ωστόσο δεν έχει τεκμηριωθεί αρχαιολογικά.
Συνεπώς, ο ναός εντάσσεται με ασφάλεια στη μεταβυζαντινή εκκλησιαστική αρχιτεκτονική της Αργολίδας και αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της λαϊκής ναοδομίας των ορεινών οικισμών του 17ου–18ου αιώνα.
