Αρχαιολογικός Χώρος Ασκληπιείου Επιδαύρου

Μια περιήγηση στον Αρχαιολογικό Χώρο του Ασκληπιείου Επιδαύρου

Το πιο σπουδαίο Ασκληπιείο της αρχαιότητας, με οικουμενική φήμη αναπτύχθηκε στη γη της Επιδαυρίας. Όλα τα άλλα Ασκληπιεία της Ελλάδας αλλά και της Μεσογείου από τη Ρώμη ως την Ανατολή παρουσιάζονται ως εξαρτημένα από το σεβάσμιο Ιερό της Επιδαύρου και ιατρικό κέντρο, όπου για πρώτη φορά ο Ασκληπιός, έστω και όψιμα, τιμήθηκε ως θεός. Η μακραίωνη ύπαρξή του, κυρίως όμως ο χαρακτήρας της λατρείας του δίνει την ερμηνεία της ανάπτυξής του αφενός ως επίσημο ιερό της Πόλης-Κράτους της Επιδαύρου, παρόλο που απείχε 8 χιλιόμετρα από αυτήν, αφετέρου σε οικουμενικό κέντρο με τεράστια φήμη.

Ο κατ’ εξοχήν θεός της ιατρικής σύμφωνα με τη μυθολογική παράδοση ήταν γιος του θεού Απόλλωνα και της θνητής Κορωνίδας. Ενώ ως τόπος καταγωγής του θεωρείται η Θεσσαλία, με τη διάδοση της λατρείας του επινοήθηκαν διάφορες τοπικές παραλλαγές στο μύθο. Η τοπική παράδοση της Επιδαύρου παρουσιάζει τη μητέρα του Κορωνίδα να επισκέπτεται με τον πατέρα της Φλεγύα την Επίδαυρο, ετοιμόγενη και να φέρνει στο φως το γιο του Απόλλωνα πάνω στο Τίτθιον όρος. Στην Επίδαυρο ο Ασκληπιός αφού μαθήτευσε κοντά στον Κένταυρο Χείρωνα εμφανίζεται δίπλα στον Απόλλωνα ως γιος του. Τη ζωή του Ασκληπιείου μπορούμε να παρακολουθήσουμε από τον 6ο αιώνα π.Χ. τότε που δημιουργείται το ιερό στην κοιλάδα ως συνέχεια του Ιερού του Απόλλωνος Μαλεάτα, επειδή αυξάνεται η φήμη του ιερού και ο χώρος είναι μικρός για τα πλήθη που συρρέουν αναζητώντας την ίαση. Το Ασκληπιείο φθάνει στη μεγαλύτερη ακμή του στα τέλη του 5ου αιώνα π.Χ. κυρίως όμως τον 4ο και 3ο αιώνα π.Χ. και η ανοδική πορεία του συνεχίζεται ως το 86 π.Χ., οπότε λεηλατείται από το Σύλλα. Μία νέα άνθηση θα έρθει στο ιερό τον 2ο αιώνα μ.Χ. χάρη στη γενναιοδωρία του ρωμαίου συγκλητικού Αντωνίνου. Νέα κτήρια οικοδομήθηκαν ενώ τα παλιά ανακαινίστηκαν Η λατρεία του Ασκληπιού συνεχίστηκε μέχρι την επίσημη απαγόρευση της λειτουργίας των αρχαίων ιερών από το αυτοκράτορα Θεοδόσιο Β΄, το 426 μ.Χ. Το έργο της εγκατάλειψης και ερήμωσης του ιερού θα συμπληρώσουν οι φυσικές καταστροφές των σεισμών του 522 και 551 μ.Χ. και ο χώρος θα οδηγηθεί στον αφανισμό. Η Γαλλική επιστημονική αποστολή της Πελοποννήσου πρώτη θα επιχειρήσει ανασκαφικές έρευνες στον τόπο. Οι συστηματικές ανασκαφές όμως που αποκάλυψαν τα δίδυμα ιερά του Ασκληπιού και του Απόλλωνος Μαλεάτα θα ξεκινήσουν από την Ελληνική Αρχαιολογική Εταιρεία στα τέλη του 19ου αιώνα (1879-1928), θα επαναληφθούν το 1948-1951 και συνεχίζονται από το 1974 ως σήμερα.